WesterntechVN – Dự án Cảng hàng hóa, du lịch thuộc Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc có quy mô đất 1,8 ha, tổng vốn dự kiến 25,322 tỷ đồng, thời gian hoạt động 49 năm.
1. Tổng quan Dự án Cảng hàng hóa, du lịch tại Sông Đốc
Sông Đốc là khu vực có vị trí đặc thù trong không gian kinh tế biển phía Tây Nam của tỉnh Cà Mau. Đây là địa bàn gắn với hoạt động khai thác, đánh bắt, chế biến và dịch vụ thủy sản, đồng thời có không gian văn hóa – lịch sử liên quan đến sự kiện chuyến tàu tập kết ra Bắc năm 1954.
Trong bối cảnh Cà Mau từng bước khai thác tốt hơn hệ thống giao thông thủy, phát triển kinh tế biển và đa dạng hóa sản phẩm du lịch, việc hình thành một dự án kết hợp bến thủy nội địa phục vụ hàng hóa và bến du lịch phục vụ hành khách tạo ra một hướng tiếp cận đáng chú ý về tổ chức hạ tầng.
Dự án có tên chính thức là Dự án Cảng hàng hóa, du lịch thuộc Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc, địa điểm thực hiện tại xã Sông Đốc, tỉnh Cà Mau.
Theo thông tin được công bố tháng 8/2026, dự án có quy mô khoảng 1,8 ha, tổng vốn đầu tư dự kiến 25,322 tỷ đồng, trong đó hình thành bến thủy nội địa có khả năng tiếp nhận tàu hàng đến 1.000 tấn và bến du lịch phục vụ tàu khoảng 100 ghế.
Đây không phải dự án cảng biển quy mô lớn theo nghĩa truyền thống. Điểm đáng chú ý nằm ở mô hình tích hợp giữa:
- vận tải hàng hóa đường thủy;
- vận tải hành khách;
- dịch vụ du lịch;
- thương mại và dịch vụ;
- kết nối với không gian di tích lịch sử;
- khai thác lợi thế kinh tế biển của Sông Đốc.
Chính sự kết hợp này tạo nên đặc điểm riêng của dự án.
2. Thông tin pháp lý và hình thức lựa chọn nhà đầu tư
Theo hồ sơ được công bố, hình thức lựa chọn nhà đầu tư là đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của pháp luật.
Dự án đã được đưa vào danh mục các khu đất thực hiện đấu thầu dự án tại Cà Mau. Danh mục công bố năm 2025 xác định dự án tại xã Sông Đốc có diện tích 1,80 ha, kế hoạch tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư trong giai đoạn 2025–2030 và thời gian thực hiện trình tự thủ tục đấu thầu là 180 ngày. Hồ sơ cũng xác định dự án phù hợp với quy hoạch chi tiết xây dựng Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc năm 1954 tỷ lệ 1/500 và quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Đến tháng 8/2026, thông tin đấu thầu ghi nhận quyết định số 2887/QĐ-UBND ngày 04/08/2026 của UBND tỉnh Cà Mau liên quan đến dự án.
Việc lựa chọn nhà đầu tư bằng đấu thầu có ý nghĩa quan trọng đối với dự án có sử dụng đất và khai thác hạ tầng trong thời gian dài. Nhà đầu tư không chỉ cần chứng minh năng lực tài chính mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về kinh nghiệm, tổ chức thực hiện, phương án đầu tư và vận hành công trình theo hồ sơ mời thầu.
3. Vị trí xã Sông Đốc và nền tảng phát triển kinh tế biển
Một trong những yếu tố cần xem xét đầu tiên khi phân tích dự án cảng là vị trí.
Sông Đốc nằm trong không gian kinh tế biển của Cà Mau, có hoạt động thủy sản và giao thông đường thủy tương đối đặc trưng. Vị trí ven cửa sông Ông Đốc tạo điều kiện để các hoạt động vận tải thủy, dịch vụ hậu cần và du lịch đường thủy có thể phát triển song song.
Quy hoạch trước đây của Khu tượng đài xác định không gian tại khu vực bờ Nam sông Ông Đốc, đồng thời định hướng hình thành các hạng mục dịch vụ nhằm phục vụ khách tham quan và nâng cao giá trị sản phẩm du lịch mang bản sắc địa phương. Quy hoạch chi tiết cũng xác định khu vực này có liên hệ với sông Ông Đốc, Biển Tây và hệ thống giao thông khu vực.
Đây là nền tảng quan trọng để nhìn nhận dự án cảng không chỉ dưới góc độ xây dựng một bến tàu riêng lẻ mà trong mối quan hệ với tổng thể không gian ven sông và kinh tế biển.
4. Mối liên hệ với Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc
Một điểm đặc biệt của dự án nằm ở chính tên gọi và vị trí.
Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc năm 1954 được xây dựng tại Sông Đốc nhằm ghi nhớ một sự kiện lịch sử có ý nghĩa đối với Cà Mau và cả nước.
Năm 1954, cửa Sông Đốc là một trong những địa điểm tập kết để đưa cán bộ, chiến sĩ và đồng bào miền Nam ra Bắc. Công trình tượng đài sau đó được xây dựng tại khu vực này nhằm phát huy giá trị lịch sử, văn hóa và giáo dục truyền thống.
Ngày 16/11/2024, công trình tượng đài được khánh thành và khu vực địa điểm tập kết ra Bắc được công nhận là Di tích Quốc gia.
Do đó, dự án cảng hàng hóa – du lịch có một điều kiện đặc biệt: nó nằm cạnh một điểm đến có giá trị lịch sử đã được đầu tư và quảng bá.
Điều này mở ra khả năng phát triển các sản phẩm du lịch đường thủy gắn với:
- tham quan tượng đài;
- tìm hiểu lịch sử tập kết;
- trải nghiệm không gian cửa sông;
- du lịch cộng đồng;
- khám phá văn hóa biển Sông Đốc;
- kết nối với các điểm du lịch khác trong khu vực.
Tuy nhiên, quá trình khai thác cần bảo đảm sự hài hòa giữa hoạt động thương mại – vận tải và không gian di tích.
5. Quy mô đất 1,8 ha có ý nghĩa như thế nào?
Dự án sử dụng diện tích khoảng 1,8 ha, tương đương khoảng 18.000 m².
Nếu chỉ nhìn vào diện tích, đây là một dự án có quy mô đất tương đối gọn. Nhưng với mô hình cảng kết hợp du lịch, điều quan trọng không nằm đơn thuần ở diện tích đất mà ở cách tổ chức mặt bằng.
Một dự án 1,8 ha có thể phải đồng thời giải quyết nhiều chức năng:
- khu vực bến thủy nội địa;
- khu vực bến du lịch;
- đường giao thông nội bộ;
- khu vực đón trả khách;
- khu thương mại dịch vụ;
- hệ thống kỹ thuật;
- không gian phụ trợ;
- khu vực an toàn giao thông thủy;
- cảnh quan;
- các hạng mục phục vụ vận hành.
Do đó, yêu cầu về tổ chức không gian cần được tính toán ngay từ giai đoạn thiết kế.
Đặc biệt, bến hàng hóa và bến hành khách có đặc điểm vận hành khác nhau. Khu vực hàng hóa cần ưu tiên tổ chức luồng phương tiện, bốc dỡ, tập kết và vận chuyển. Trong khi đó, bến du lịch cần ưu tiên sự thuận tiện, an toàn, nhận diện và trải nghiệm của hành khách.
6. Công suất bến thủy nội địa 1.000 tấn
Theo thông tin dự án, bến thủy nội địa được thiết kế cho cỡ tàu 1.000 tấn.
Đây là một thông số quan trọng bởi tải trọng tàu quyết định nhiều yêu cầu kỹ thuật liên quan đến:
- vùng nước trước bến;
- cao độ bến;
- kết cấu công trình;
- khả năng chịu tải;
- phương án neo đậu;
- tổ chức giao thông;
- thiết bị bốc xếp;
- an toàn hàng hải và đường thủy;
- điều kiện thủy văn.
Về mặt kinh tế, tàu có tải trọng lớn hơn cho phép vận chuyển lượng hàng đáng kể trong mỗi chuyến. Quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa quốc gia cũng xác định vận tải thủy có lợi thế đối với hàng hóa khối lượng lớn, chi phí vận tải thấp ở cự ly trung bình và có khả năng kết nối với các phương thức vận tải khác.
Đối với Sông Đốc, lợi ích của bến hàng hóa sẽ phụ thuộc vào lượng hàng thực tế, tuyến vận chuyển, khả năng kết nối đường bộ và nhu cầu của các doanh nghiệp trên địa bàn.
Không nên chỉ nhìn vào thông số “1.000 tấn” để kết luận về hiệu quả tài chính. Nhà đầu tư cần đánh giá thêm công suất khai thác thực tế, số lượt tàu, thời gian quay vòng, hàng hóa hai chiều và chi phí vận hành.
7. Bến du lịch phục vụ tàu 100 ghế
Song song với bến hàng hóa, dự án có bến du lịch phục vụ tàu khoảng 100 ghế.
Đây là cấu phần tạo nên sự khác biệt của dự án.
Một bến khách du lịch không đơn thuần là nơi tàu cập và rời bến. Hệ thống cần hướng tới chuỗi dịch vụ hoàn chỉnh:
tàu du lịch → bến đón khách → khu vực dịch vụ → điểm tham quan → hoạt động trải nghiệm → phương tiện quay lại.
Nếu được tổ chức tốt, cảng khách Ông Đốc có thể trở thành một điểm kết nối cho các tuyến du lịch đường thủy trong khu vực.
Đặc biệt, Sông Đốc có lợi thế về cảnh quan sông nước, văn hóa biển và các hoạt động cộng đồng. Lễ hội Nghinh Ông Sông Đốc cũng là một hoạt động văn hóa thu hút người dân và du khách. Báo Cà Mau cho biết lễ hội hằng năm có thể thu hút khoảng 10.000–20.000 lượt người dân và du khách tham dự.
Từ góc độ phát triển sản phẩm du lịch, đây là cơ sở để nghiên cứu những mô hình khai thác theo mùa và theo sự kiện.
8. Khu thương mại dịch vụ 2 tầng
Ngoài hệ thống bến, dự án dự kiến có khu thương mại dịch vụ cao 2 tầng.
Theo hồ sơ, diện tích xây dựng và diện tích sàn được nêu là 11.258 m², mật độ xây dựng 60% và hệ số sử dụng đất 1,2.
Khu thương mại dịch vụ có thể đóng vai trò như một “lớp đệm” giữa hoạt động cảng và nhu cầu của khách hàng.
Về chức năng, có thể nghiên cứu các nhóm dịch vụ như:
- quầy bán vé;
- khu chờ;
- dịch vụ ăn uống;
- cửa hàng đặc sản;
- khu giới thiệu sản phẩm địa phương;
- dịch vụ hỗ trợ hành khách;
- văn phòng khai thác;
- khu dịch vụ logistics;
- khu thương mại phục vụ người dân.
Tất nhiên, danh mục cụ thể phải tuân thủ hồ sơ thiết kế, pháp luật chuyên ngành và phương án khai thác được phê duyệt.
9. Tổng vốn đầu tư 25,322 tỷ đồng
Tổng vốn đầu tư dự kiến của dự án là:
25.322.000.000 đồng, tương đương 25,322 tỷ đồng.
Cơ cấu vốn theo hồ sơ bạn cung cấp gồm:
- Chi phí xây dựng: 19.357.100.000 đồng
- Chi phí thiết bị: 1.500.000.000 đồng
- Chi phí quản lý dự án: 535.193.186 đồng
- Chi phí tư vấn đầu tư xây dựng: 1.566.657.150 đồng
- Chi phí khác: 61.026.330 đồng
- Dự phòng phí: 2.301.997.667 đồng
Cơ cấu này cho thấy phần vốn dành cho xây dựng chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Nếu tính theo tổng mức đầu tư 25,322 tỷ đồng, riêng chi phí xây dựng khoảng 76,45% tổng vốn dự kiến. Chi phí thiết bị khoảng 5,92%, tư vấn khoảng 6,19%, quản lý dự án khoảng 2,11% và dự phòng khoảng 9,09%.
Các tỷ lệ này chỉ nhằm phân tích cơ cấu vốn theo hồ sơ dự kiến, không phải tỷ suất lợi nhuận hay đánh giá hiệu quả đầu tư.
10. Tiến độ triển khai dự án
Tiến độ dự kiến được chia thành ba giai đoạn.
Giai đoạn 1: Chuẩn bị và hoàn thiện thủ tục
Quý III/2026 – Quý II/2027
Đây là giai đoạn có ý nghĩa quyết định đối với khả năng triển khai dự án.
Các công việc có thể bao gồm:
- lựa chọn nhà đầu tư;
- hoàn thiện hồ sơ pháp lý;
- đất đai;
- môi trường;
- quy hoạch;
- thiết kế;
- cấp phép chuyên ngành;
- chuẩn bị mặt bằng;
- hoàn thiện phương án tài chính.
Giai đoạn 2: Xây dựng
Quý III/2027 – Quý IV/2028
Nhà đầu tư triển khai các hạng mục xây dựng theo thiết kế được phê duyệt.
Giai đoạn 3: Đưa vào hoạt động
Quý IV/2028
Đây là thời điểm mục tiêu đưa công trình vào khai thác.
Thông tin báo chí tháng 8/2026 cũng ghi nhận đúng tiến độ này.
11. Thời gian hoạt động 49 năm
Dự án có thời gian hoạt động 49 năm kể từ ngày nhà đầu tư được quyết định giao đất hoặc cho thuê đất.
Một chu kỳ khai thác 49 năm tạo điều kiện để nhà đầu tư xem xét chiến lược dài hạn thay vì chỉ tập trung vào giai đoạn xây dựng.
Đối với dự án cảng, thời gian khai thác dài có ý nghĩa ở nhiều khía cạnh:
- thu hồi vốn đầu tư;
- khấu hao tài sản;
- duy trì hạ tầng;
- nâng cấp thiết bị;
- phát triển khách hàng;
- mở rộng dịch vụ;
- xây dựng thương hiệu điểm đến.
Tuy nhiên, thời gian hoạt động dài không đồng nghĩa với hiệu quả tài chính chắc chắn. Nhà đầu tư vẫn cần xây dựng mô hình doanh thu – chi phí theo từng giai đoạn.
12. Tác động đến kinh tế địa phương
Nếu được đầu tư và vận hành đúng mục tiêu, dự án có thể tạo ra một số tác động kinh tế đáng chú ý.
Thứ nhất là tăng thêm năng lực vận chuyển hàng hóa bằng đường thủy.
Thứ hai là tạo hạ tầng phục vụ hành khách và du lịch đường thủy.
Thứ ba là tạo nhu cầu đối với dịch vụ thương mại.
Thứ tư là tạo việc làm trực tiếp và gián tiếp.
Thứ năm là tăng khả năng khai thác giá trị của khu vực Khu tượng đài.
Báo Cà Mau đánh giá dự án có thể góp phần nâng cao năng lực vận chuyển hàng hóa, kết nối giao thông đường thủy và mở thêm dư địa phát triển du lịch, thương mại và dịch vụ tại khu vực.
13. Những vấn đề nhà đầu tư cần quan tâm
Dù có nhiều chức năng, dự án cũng đặt ra những bài toán cần nghiên cứu kỹ.
Thứ nhất, bài toán sản lượng hàng hóa
Bến 1.000 tấn chỉ tạo ra doanh thu khi có hàng hóa thực tế.
Nhà đầu tư cần khảo sát:
- loại hàng;
- nguồn hàng;
- điểm đến;
- mùa vụ;
- tần suất vận chuyển;
- đối tượng khách hàng.
Thứ hai, bài toán khách du lịch
Bến 100 ghế cần có tuyến du lịch cụ thể.
Nếu chỉ có hạ tầng mà chưa hình thành sản phẩm du lịch, công suất khai thác có thể thấp.
Thứ ba, bài toán giao thông kết nối
Cảng cần kết nối hiệu quả với mạng lưới đường bộ và đường thủy.
Thứ tư, bài toán môi trường
Hoạt động cảng hàng hóa và du lịch phải được kiểm soát về:
- nước thải;
- chất thải;
- dầu mỡ;
- rác thải;
- tiếng ồn;
- an toàn giao thông thủy.
Thứ năm, bài toán bảo tồn giá trị lịch sử
Không gian thương mại và vận tải cần được tổ chức phù hợp với không gian di tích.
14. Triển vọng hình thành hệ sinh thái cảng – du lịch
Điểm đáng chú ý nhất của dự án không nằm ở con số 1,8 ha hay 25,322 tỷ đồng mà nằm ở mô hình tích hợp.
Một cảng hàng hóa thông thường tạo ra dòng doanh thu từ:
tàu → hàng hóa → bốc dỡ → lưu chuyển.
Một bến du lịch tạo ra dòng doanh thu:
tàu khách → hành khách → vé → dịch vụ.
Khi hai chức năng cùng nằm trong một không gian, dự án có thể nghiên cứu thêm lớp dịch vụ thứ ba:
thương mại → ăn uống → đặc sản → trải nghiệm → dịch vụ địa phương.
Đó là cơ sở để hình thành mô hình kinh tế đa chức năng.
15. Kết luận
Dự án Cảng hàng hóa, du lịch thuộc Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc là một dự án hạ tầng có quy mô đất khoảng 1,8 ha, tổng vốn dự kiến 25,322 tỷ đồng, thời gian hoạt động 49 năm.
Hai chức năng chính của dự án gồm:
- bến thủy nội địa phục vụ tàu hàng đến 1.000 tấn;
- bến du lịch phục vụ tàu khoảng 100 ghế.
Bên cạnh đó là khu thương mại dịch vụ dự kiến 2 tầng với diện tích xây dựng và diện tích sàn 11.258 m² theo hồ sơ dự án.
Trong bối cảnh Khu tượng đài kỷ niệm chuyến tàu tập kết ra Bắc đã trở thành một địa điểm có giá trị lịch sử và được công nhận là Di tích Quốc gia, dự án có điều kiện để nghiên cứu sự kết hợp giữa giao thông thủy, thương mại và du lịch.
Tiến độ dự kiến từ thủ tục đầu tư trong quý III/2026 đến quý II/2027, xây dựng từ quý III/2027 đến quý IV/2028 và đưa công trình vào hoạt động trong quý IV/2028.
Đối với nhà đầu tư, trọng tâm không chỉ là hoàn thành công trình mà còn phải xây dựng được phương án khai thác lâu dài, bảo đảm an toàn, hiệu quả và phù hợp với không gian lịch sử – văn hóa của Sông Đốc.
